Mazingira na Wanyamapori

Kisiwa

Mfangano ina ukubwa wa takriban kilomita za mraba 65 hadi 66 ^1,2,3 na ni kubwa kuliko kisiwa jirani cha Rusinga (km² 44) ⁴. Mlima Kwitutu, sehemu ya juu kabisa, unainuka takriban mita 560 juu ya ziwa ²; kwa kuwa ziwa liko takriban mita 1,135, hiyo ni karibu mita 1,690 juu ya usawa wa bahari (vyanzo vingine vinasema mita 1,694) ⁵. Ardhi ina miamba na vilima; vijiji kama Kagungu viko mamia ya mita juu ya ufuo ².

Hali ya hewa

Kuna misimu miwili ya mvua: masika kuanzia Machi hadi Juni na vuli karibu Novemba na Desemba. Wastani wa joto ni takriban nyuzi 25 ². Mpango wa maendeleo wa kaunti unataja miezi tofauti kidogo kwa mvua za vuli ⁶.

Misitu na misitu mitakatifu

UNESCO inaeleza msitu mnene na vichaka kwenye miteremko ya chini, na vipande vya msitu na nyasi juu ya kilima ⁷. Misitu mitakatifu inayolindwa na koo ni miongoni mwa makimbilio ya mwisho ya miti ya zamani ⁸. Sehemu kubwa ya kilima kikuu imegeuka kuwa vichaka kwa sababu ya uchomaji wa mkaa na ukataji kwa ajili ya mashamba; miche hugawiwa katika mikutano ya hadhara ya kila mwezi ili kuhimiza upandaji wa miti ^6,9.

Wanyama na ndege

Wahudumu wa utalii wanaripoti fisi maji wenye madoa shingoni, kenge wa Nile, tai samaki na korongo maji, na wanataja zaidi ya aina 350 za ndege katika eneo pana ^10,11,12. Hizi ni taarifa za wahudumu na vitabu vya mwongozo, si tafiti za kisayansi.

Ziwa

Sangara (mbuta) waliletwa Ziwa Victoria katikati ya miaka ya 1950 kinyume na ushauri wa wanasayansi ^13,14. Samaki huyu mla wengine alichangia kutoweka kwa zaidi ya aina 200 za samaki asilia aina ya cichlid ¹⁴. Kati ya mwaka 2002 na 2014 sangara wenyewe walipungua sana karibu na ufuo, na nyavu haramu zenye matundu madogo pamoja na makokoro huongeza shinikizo kwa samaki ¹. Mwaka 2025 gugu maji lilifunga tena fukwe na boti katika Kaunti ya Homa Bay ¹⁵.